De dikke

Elk land heeft zijn eigen terugkerende decembertaferelen. Nederlanders schrijven een dag voor de deadline nog wat sinterklaasgedichten, in de Verenigde Staten kijkt men uit naar de Coca-Colakerstreclame, en in Spanje? Daar staat de kersttrekking van de (staats)loterij centraal: ‘El Gordo’, oftewel, ‘de dikke’ of ‘de vette’. En daarbij horen ook allerlei sentimentele reclamefilmpjes waar ook elk jaar weer discussie over is.

Nu wordt daar al in menig boekje of krant over Spanje een stukje aan gewijd, liefst met wat cliché’s erin, zodat ik even dacht om de loterij te laten liggen, maar ach… het is een te leuk onderwerp om niet over te schrijven. Te meer omdat ik nu volop tussen Spanjaarden verkeer die hier ook helemaal in opgaan.

Lotverkopers in een regenachtig Madrid
Lotverkopers in een regenachtig Madrid

Neem bijvoorbeeld mijn collega uit Malaga, Valerio. Valerio is buschauffeur en is in november al helemaal voorbereid: hij heeft al twee loten gekocht voor ‘el Gordo’, en dat is met zijn karige chauffeurssalaris geen sinecure. Een lot kost ongeveer 20 euro. Best prijzig dus. Niet voor niets schijnt de Spaanse staat hier jaarlijks meer dan een miljard mee op te halen. Wat men ook moge zeggen van de zuid-Europese landen, je moet toegeven dat dit toch een innovatief middel is om je begrotingstekort een beetje mee te dempen.

Valerio heeft zijn loten op twee verschillende plekken gekocht. ‘Om het geluk te spreiden’. Zodoende altijd één in Malaga en één in Madrid. In Madrid kun je dit het beste kopen bij het winkeltje Doña Mañolita, vlakbij het grote plein Sol. Daar heb je meer kans om te winnen, want, zo gaat altijd het gerucht: er valt altijd wat op de loten van Mañolita. Niet heel vreemd als heel Madrid en omstreken daar uren in de rij staat om een lotje te kopen en er zodoende dus daar veel meer loten worden verkocht dan elders in de stad. Een andere befaamde plek is in Sort, een dorpje in Catalonië waar de hoofdprijs ook al een keer viel. Valerio weet dat de naam in het Catalaans ‘geluk’ betekent en is vastbesloten om hier ook een lotje te kopen mocht hij in de buurt zijn.

img_2136
Lange rijen op het plein Sol om toch nog een lootje te kunnen bemachtigen

Mijn lerares Spaans Ana heeft ook al meerdere loten. Dat komt omdat er allerlei tradities zijn. Ze koopt altijd met haar zussen enkele loten, en soms ook met haar man. Daarnaast kent de talenschool de traditie dat al het personeel een lotje koopt of krijgt van het schoolbestuur. Het creëert onmiddelijk saamhorigheid omdat je ondanks dat je allemaal een eigen lot hebt, toch samen wint of verliest. Dat komt door het prijzenbeleid. ‘El gordo’ heeft niet 1 supergrote prijs en verder niets: het is juist dat er veel prijzen vallen op ongeveer dezelfde nummers uit 1 serie. Zodoende kan de hele straat, het hele dorp (zie dus Catalonië) of een hele familie winnen. Of je favoriete stamcafé. Een briljante strategie want zo ontstaat er net als bij de postcodeloterij een mogelijkheid dat iedereen in je omgeving wint behalve jij. Dus toch maar een lotje kopen, nietwaar? Mocht je dit allemaal nog niet in de gaten hebben, dan is de loterij niet te beroerd om je dit even te laten weten. Bijvoorbeeld met de befaamde reclamefilmpjes die in het najaar verschijnen en direct allerlei discussies in gang zetten. Het reclamefilmpje van 2014, in één woord: briljant.

Wat zien we hier? Het is de arme Manuel. Hij heeft dit jaar geen geld gehad om met zijn kroegmaten een lotje voor ‘El Gordo’ te kopen. Niet zeuren, zegt zijn vriendin, ga nu maar gewoon naar de kroeg. En jawel… de hele kroeg heeft gewonnen en zit aan de champagne. Arme Manuel bestelt van pure ellende maar een kopje koffie. ‘Dat is dan 21 euro’, zegt zijn oude vriend Antonio, de barman. ’21 euro voor een koffie?’. ‘Nee, 1 euro voor een koffie, en 20 voor dit,’ zegt Antonio terwijl hij een envelopje met een lotje tevoorschijn haalt dat hij toch voor Manuel had achtergehouden.

Heerlijk sentimenteel. Een paar vaste kernwaarden: altijd gaat het over Jan Modaal, of zoals lerares Ana stelt: una ‘familia humilde’ (nederig). Dus niet ultiem arm, maar wel waar de eindjes elke maand aan elkaar geknoopt moeten worden. Wonend in een grauwe buurt (waar gelukkig toch net wat sneeuw gevallen is!), hardwerkend in een koude fabriek, weinig verdienend. Maar wacht, er is wel rijkdom: onze buitengewoon gewone held is rijk aan vrienden en familie met wie hij lief en leed deelt. En niet alleen lief en leed, zoals in elk filmpje blijkt. Juist dat maakt deze potentiële verliezer tot een echte winnaar. Terug naar de saamhorigheid van vroeger. Als je maar een lotje van ‘El Gordo’ koopt, of voor je laat kopen. Zie bijvoorbeeld de animatiefilm hieronder van vorig jaar.

En dit jaar? Ook nu weer volop controverse. Inderdaad weer een saamhorige familie, vol goedbedoelende brave lieden die het ondanks de betrekkelijk beperkte welvaart toch goed hebben met elkaar. En dan denkt oma opeens ‘El Gordo’ gewonnen te hebben, zonder dat ze doorheeft dat het televisieprogramma met de getalletjes een herhaling van vorig jaar is. Haar familie en het hele dorp speelt het spel mee in de hoop dat oma’s broze geluk niet verstoort wordt, enfin… Maartje schreef er een stukje over in De Volkskrant.

En wat is de truc van al deze filmpjes, los van alle violen die Jean-Pierre Geelen in De Volkskrant beschreef? Voor wie het nog niet begrepen heeft, zet de staatsloterij het boven alle reclames: ‘El mayor premio es compartirlo’. Jawel, ik schreef er al eerder over in een ander blog: de Spanjaarden zijn dol op delen. Dus niets beter dan het toch vaak bijzonder egoïstische loterijwinnen koppelen aan de diepgewortelde Spaanse behoefte om dingen te delen! Dat maakt het toch wat platte gokken plots sympathiek, solidair, ja het vormt het zelfs om tot een ware kerstgedachte: vrede op aarde, samen delen, kortom: loten kopen!

Morgen toch maar snel even in de rij gaan staan op Sol.

UPDATE: natuurlijk een lot gekocht en natuurlijk niks gewonnen. Maar gelukkig is de prijs gevallen in een arme arbeiderswijk hier in Madrid én heeft de zieltogende sociaal-democratische PSOE ook een paar winnende loten!

img_2155

3 gedachten over “De dikke”

  1. Ha, gelukkig kwam daar de kerstgedachte toch nog tevoorschijn! Inmiddels al een lot in jullie bezit?
    Hier in India geen heidense loterijen, maar ook saamhorigheid hoor: komende zondag (Kerst valt vroeg dit jaar) een echte Christmas Song Competition per “postcodegebied”. De hele week wordt er dus fanatiek gezongen met de buren om een beetje goed voor de dag te komen.

    1. Haha, superleuk. Gaan jullie ook meedoen? Ik moet bekennen dat het lot nog gekocht moet worden, maar ik ga het zeker doen. Hoewel het natuurlijk zuur is voor al die arme Spanjaarden als een buitenlander er met de dikke prijs vandoor gaat 🙂

  2. Ik zal voor je/jullie duimen, Twan!! Maar misschien zijn jullie tijdens de uitslag/bekendmaking van de bofkonten met ‘kerstreces’ bij ons in Holland?!
    Trouwens … deze week wonnen wij (weer) een prijs bij de Postcodeloterij:
    tegoedbon van E 7,50 bij de ‘Warme Bakker’ (géén fam. van Maartje, dacht ik).
    Je weet: ‘Wie het kleine niet eert, is het grote niet weerd’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.