Spaanse droom dichterbij door de Brexit. In de wachtrij in Gibraltar.

Spanje beslaat samen met Portugal het hele Iberische schiereiland. Het héle schiereiland? Nee, één kleine nederzetting bleef moedig weerstand bieden aan de overweldigers en maakte het leven van de Spanjaarden in de omringende legerplaatsen bepaald niet gemakkelijk… Nu ja, het is in Gibraltar eerder andersom!

Gibraltar ´houdt stand´ sinds 1704, toen een Brits-Nederlandse vloot het veroverde op de Spanjaarden. Sindsdien zijn de Spanjaarden al eeuwenlang bezig om het terug te krijgen.

Ze hebben het een tijdje geprobeerd op de traditionele wijze. Met kanonnen, een beleg, dat soort werk. Van 1779 tot 1782 hielden de Engelsen maar liefst 3 jaar lang stand tegen de Spaanse (en later ook Franse) troepen tijdens ´The Great Siege´ en ‘The Grand Assault’. De Spanjaarden waren er erg van overtuigd dat het ging lukken want de legerleiding liet zelfs een tribune bouwen zodat een geselecteerd publiek kon zien hoe ze het Britse stadstaatje zouden veroveren. Maar de Britten doorstonden alle aanvallen, onder meer door allerlei gangen te graven in hun grote rots, waar ze kanonnen in plaatsten en samen met een net gearriveerde vloot de Spanjaarden weer terug naar het vasteland schoten.

Tegenwoordig zijn de Spaanse pogingen geraffineerder, Europeser, je mag wel zeggen: beschaafder. Een tijdje lang hebben ze onder Franco gewoon de grens dichtgegooid waardoor Gibraltar de vele importgoederen (met succes) moest inschepen en invliegen.

Jawel, invliegen, want het gebiedje van 6,7 km² heeft zowaar een vliegveld. De jongens van het kanonnen en belegmuseum boven op de rots vertellen er de meest spannende verhalen over: het is het op drie na gevaarlijkste vliegveld ter wereld. Het is het enige vliegveld dat een kruising heeft met stoplichten, waar een landingsbaan de enige doorgaande weg naar Gibraltar en een voetgangerspad kruist. Drie keer per dag staan de lichten op rood, en dan landt er een vliegtuig.

Nog gewoon een verkeersweg
Nog gewoon een verkeersweg

Tenminste, als het vliegtuig er in slaagt. Want de landingsbaan valt te vergelijken met die van een vliegdekschip: heel kort, en als je niet op tijd stopt dan dondert je vliegtuig in de zee. Vandaar dat er een regel is afgesproken: als je niet voor 1/3 van de baan bij een

Vliegtuig geland op Gibraltar
Vliegtuig geland op Gibraltar

grote streep de grond geraakt hebt, dan moet je als piloot doorstarten. Je hebt twee kansen. Als het je niet lukt, dan moet je uitwijken naar Malaga.

Maar ja, Malaga. Dat ligt natuurlijk in Spanje en zie dan maar weer in Gibraltar te komen. Het was de laatste jaren wel wat beter aan de grens, maar de afgelopen tijd zijn er weer controles van Spaanse zijde, soms met lange wachtrijen.

Wij staan er ook een tijdje in (zie onderstaand filmpje). De douaniers keuren ons geen blik waardig en zonder enige inspectie mogen we door. Op het moment dat ik het bord ´register your frontier queue complaints´ op de foto zet, steken een paar Gibraltarianen hun duim omhoog. De overheid van Gibraltar probeert digitaal zoveel mogelijk klachten te verzamelen, om ze bijvoorbeeld aan te bieden aan controlecommissies van de EU.

´Het zijn pure pesterijen. Toen we laatst het FIFA-lidmaatschap aanvroegen ging Spanje ´toevallig´ weer controleren. Dat doen ze altijd als wij door meer landen erkend worden´, klaagt vice Prime-Minister Joseph Garcia tegen ons. Typische Gibraltariaanse naam overigens: men spreekt hier een soort Spanglish, en geeft de kinderen Brits-Spaanse namen als Roger Sánchez of Patrick López. Het geeft aan dat de Gibraltarianen zich vooral zichzelf en juist niet 100% Brits voelen. Niettemin staan ze toch in de file.

Wachtrijen voor de grenspost.
Wachtrijen voor de grenspost.

De Spanjaarden stellen dat ze slechts controleren of er geen tabak gesmokkeld wordt. Want dat is de andere zijde van Gibraltar: een belastingparadijsje. De belastingen waren er een tijdje non-existent, en zijn nu door Europese druk op een zeer bescheiden niveau ingevoerd. Regelgeving is er allemaal wat soepeler, wat zakenlieden van allerlei allooi aantrekt.

Teamgenoot Alberto strooit wat Spaanse propaganda over ons uit.
Teamgenoot Alberto strooit wat Spaanse propaganda over ons uit.

Vandaar dat je naast de traditionele en welbekende rode telefooncellen, de fish&chips, de scones&tea vooral ook veel gokbedrijven ziet, of andere bedrijven die voor de Spaanse belastingen of wetgeving zijn weggevlucht. In de app-groep van mijn hockeyteam, riep mijn Spaanse teamgenoot Alberto dan ook direct: ´We kunnen Gibraltar nu binnenvallen en voor eens en altijd een einde maken aan dat belastingparadijs´. Vergezeld met wat plaatjes.

Ja, ook hier enorme gevolgen van de Brexit. Eindelijk de kans waar Spanje op gewacht heeft?

Gibraltar houdt zijn hart vast. Nergens werd zo hartstochtelijk campagne gevoerd en gestemd vóór de EU als hier. Het hielp niet. Hoewel de Spaanse premier Rajoy vrijdag vertelde dat er vooralsnog niets verandert, meldde zijn Minister van Buitenlandse Zaken dat een wapperende Spaans vlag op de Rots een stuk dichterbij is. Er komen veel problemen aan door de aanstaande uittreding. ‘Wij zijn de tweede grootste werkgever van Andalusië’, roept de propagandadienst van de Rots voortdurend. Andersom werken en wonen er ook een hoop Britten en Gibraltarianen in Zuid-Spanje. Het einde van het vrije verkeer voor personen en diensten gaat hier een economisch bloedbad aanrichten, zo denkt men. Om nog maar niet te spreken van al die (gok)bedrijven die ook vertrekken als ze geen toegang meer hebben tot de grote Europese markt.

I´m in! Gibraltariaanse vrouwen komen buttons ophalen bij het lokale campagnebureau.
I´m in! Gibraltariaanse vrouwen komen buttons ophalen bij het lokale campagnebureau.

Er gaat natuurlijk een handelsverdrag komen tussen de EU en Groot-Brittannië. Maar de Gibraltarianen vermoeden dat zij daarvoor de prijs gaan betalen. Elk Europees land heeft (zie Oekraïne-referendum) een veto op een collectieve afspraak. En wat gaat er gebeuren als Spanje alleen akkoord gaat met de vrijhandel in ruil voor Gibraltar? Dan zouden de 30.000 Britse staatsburgers wisselgeld worden voor de miljoenen Britten in Engeland, zo is hier de angst.

En zou dan Gibraltar na drie eeuwen toch weer Spaans worden? Ik denk het niet. Daarvoor kun je namelijk het beste de apen raadplegen. Deze enige wilde apen in Europa zaten weliswaar al voor de komst van de Engelsen op de Rots. Maar ze hebben een speciale band gekregen met de Britten, of beter gezegd de Gibraltarianen en de Britten met hen. Tot 1991 hebben de Britse troepen die er gelegerd waren elke aap geregistreerd en ze vernoemd naar lokale officieren, politici en gouverneurs. De legende gaat dat wanneer de apen van de Rots vertrekken, dit ook het einde zal zijn van de Britse aanwezigheid. Daarom liet Churchill tijdens de Tweede Wereldoorlog de populatie apen nog wat opkrikken door wat apen uit Algerije en Marokko te laten overkomen.

En zie: de apen zitten er rustig bij. Geen tekenen van migratie, verhuisdozen, bestelwagens. Het gaat meevallen, die Brexit, let maar op.

De apen houden nog wel even de wacht op de Rots van Gibraltar
De apen houden nog wel even de wacht op de Rots van Gibraltar

 

 

5 gedachten over “Spaanse droom dichterbij door de Brexit. In de wachtrij in Gibraltar.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *